1. Giriş
EVA etilen winil asetat kopolimeriniň gysgaltmasydyr, poliolefin polimeridir. Pes ereme temperaturasy, gowy akyjylygy, polýarlygy we galogen däl elementleri sebäpli dürli polimerler we mineral poroşoklar, birnäçe mehaniki we fiziki häsiýetler, elektrik häsiýetleri we gaýtadan işlemegiň netijeliligi bilen utgaşykly bolup biler, bahasy ýokary däl, bazar üpjünçiligi ýeterlik, şonuň üçin kabel izolýasiýa materialy hökmünde doldurgyç, örtük materialy hökmünde hem ulanylyp bilner; termoplastik materiala ýasalyp bilner we termoset çarpaz baglanyşdyryjy materiala ýasalyp bilner.
EVA giň ulanylyşly, ot çydamly maddalar bilen, az tüssäli galogensiz ýa-da galogen ýangyç päsgelçiligine öwrülip bilner; esasy material hökmünde ýokary VA mukdary bolan EVA-ny saýlaň, ýag çydamly material hökmünde hem ulanylyp bilner; orta derejeli EVA-nyň ereme indeksini saýlaň, EVA ot çydamly maddalarynyň doldurylyşyny 2-3 esse goşuň, bu bolsa ekstruziýa prosesiniň netijeliligini we bahasyny has deňagramly kislorod päsgelçiligi (doldurgyç) materialy hökmünde ulanyp bolýar.
Bu makalada EVA-nyň gurluş häsiýetlerinden başlap, onuň kabel senagatynda ulanylyşyna we ösüş mümkinçiliklerine seredilýär.
2. Gurluşyk häsiýetleri
Sintez öndürilýän mahaly, polimerleşme derejesiniň n/m gatnaşygyny üýtgetmek, VA mukdaryny EVA-nyň 5%-den 90%-e çenli döredip biler; umumy polimerleşme derejesini ýokarlandyrmak, molekulýar agramy on müňlerçeden ýüz müňlerçe EVA-a çenli döredip biler; VA mukdary 40%-den aşak, bölekleýin kristallaşma, pes elastiklik, adatça EVA plastiki diýlip atlandyrylýar; VA mukdary 40%-den ýokary bolanda, kristallaşmaýan rezin ýaly elastomer, adatça EVM rezin diýlip atlandyrylýar.
1. 2 Emläkler
EVA-nyň molekulýar zynjyry çyzykly doýgun gurluşdyr, şonuň üçin ol ýylylyga, howa şertlerine we ozon şertlerine gowy garşylyk görkezýär.
EVA molekulasynyň esasy zynjyrynda goşa baglanyşyklar, benzol halkasy, asil, amin toparlary we ýananda aňsat tüsselenýän beýleki toparlar ýok, gapdal zynjyrlarda bolsa ýananda aňsat tüsselenýän metil, fenil, siano we beýleki toparlar ýok. Mundan başga-da, molekulanyň özünde galogen elementleri ýok, şonuň üçin ol, esasanam, az tüsselenýän galogensiz rezistiw ýangyç binýady üçin amatlydyr.
EVA gapdal zynjyryndaky winil asetat (VA) toparynyň uly ölçegi we onuň orta polýarlygy, onuň winil esasynyň kristallaşmak meýliniň öňüni alýandygyny we mineral doldurgyçlar bilen gowy utgaşýandygyny aňladýar, bu bolsa ýokary netijeli päsgelçilik ýangyçlary üçin şertleri döredýär. Bu, esasan hem, az tüsse we galogensiz rezistler üçin degişlidir, sebäbi ot çydamlylygy üçin kabel standartlarynyň talaplaryna laýyk gelmek üçin 50% -den köp göwrümli [meselem, Al(OH)3, Mg(OH)2 we ş.m.] ot çydamlylygy saklaýjy maddalar goşulmalydyr. Orta we ýokary VA mukdary bolan EVA ajaýyp häsiýetlere eýe bolan az tüsse we galogensiz ot çydamly ýangyçlary öndürmek üçin esas hökmünde ulanylýar.
EVA gapdal zynjyrly winil asetat topary (VA) polýar bolany üçin, VA mukdary näçe ýokary bolsa, polimer şonça-da polýar we ýagyň garşylygy şonça-da gowy bolýar. Kabel senagaty tarapyndan talap edilýän ýagyň garşylygy, esasan, polýar däl ýa-da gowşak polýar mineral ýaglara çydamlylyk ukybyny aňladýar. Meňzeş gabat gelmek prinsipine laýyklykda, ýokary VA mukdary bolan EVA, ýagyň garşylygy gowy bolan pes tüssä we galogensiz ýangyç päsgelçiligini öndürmek üçin esasy material hökmünde ulanylýar.
Alfa-olefin H atomundaky EVA molekulalary has işjeň işleýär, peroksid radikallarynda ýa-da ýokary energiýaly elektron şöhlelenme täsirinde H çarpaz baglanyşyk reaksiýasyny aňsatlyk bilen kabul edýär, çarpaz baglanyşykly plastik ýa-da rezin bolýar, ýörite sim we kabel materiallarynyň talaplaryna laýyk gelýän ýokary öndürijilik talaplary bilen ýasalyp bilner.
Winil asetat toparynyň goşulmagy EVA-nyň ereme temperaturasyny ep-esli peseldýär we VA gysga gapdal zynjyrlarynyň sany EVA-nyň akymyny artdyryp biler. Şonuň üçin onuň ekstruziýa görkezijisi meňzeş polietileniň molekulýar gurluşyndan has gowy bolup, ýarymgeçiriji gorag materiallary we galogen we galogensiz ýangyç päsgelçilikleri üçin iň gowy esasy materiala öwrülýär.
2 Önümiň artykmaçlyklary
2. 1 Örän ýokary bahaly iş görkezijisi
EVA-nyň fiziki we mehaniki häsiýetleri, ýylylyga çydamlylygy, howa şertlerine çydamlylygy, ozon garşylygy, elektrik häsiýetleri örän gowy. Degişli derejesi saýlaň, ýylylyga çydamlylygy, ot çydamlylygy, şeýle hem ýag, erginlere çydamly ýörite kabel materialy bolup biler.
Termoplastik EVA materialy esasan VA mukdary 15% -den 46% -e çenli ulanylýar, ereme indeksi bolsa 0,5 -den 4-e çenli. EVA-nyň köp önüm öndürijileri, köp markalary, giň mümkinçilikleri, ortaça bahalary, ýeterlik üpjünçiligi bar, ulanyjylar diňe web sahypasynyň EVA bölümini açmaly, marka, öndürijilik, baha, eltip beriş ýeri bir gözden geçirip, saýlap bilersiňiz, örän amatly.
EVA poliolefin polimer bolup, ýumşaklygy we ulanylyşynyň görkezijileri boýunça deňeşdirilýär, şeýle hem polietilen (PE) materialy we ýumşak poliwinilhlorid (PVC) kabel materialy meňzeşdir. Emma mundan beýläk gözleg geçirseňiz, EVA we ýokardaky iki material görnüşini deňeşdirende tapawudy ýok artykmaçlygy taparsyňyz.
2. 2 ajaýyp işleme öndürijiligi
Kabel ulanylyşyndaky EVA orta we ýokary woltly kabel gorag materialyndan başlap, soňra galogensiz ýangyç päsgelçiligine çenli giňeldildi. Gaýtadan işleniş nukdaýnazaryndan bu iki görnüşli material "ýokary derejede doldurylan material" hasaplanýar: köp mukdarda geçiriji uglerod garasyny goşmak we onuň ýapyşyklygyny ýokarlandyrmak zerurlygy sebäpli gorag materialy, suwuklygy ep-esli pese gaçdy; galogensiz ot çydamly ýangyç köp mukdarda galogensiz ot çydamlylaryny goşmak zerurlygy sebäpli, şeýle hem galogensiz materialyň ýapyşyklygy ep-esli artdy, suwuklyk ep-esli pese gaçdy. Çözgüt köp mukdarda dolduryjyny ýerleşdirip bilýän, ýöne şol bir wagtyň özünde pes ereýän ýapyşyklyga we gowy suwuklyga eýe bolan polimer tapmakdyr. Şonuň üçin EVA iň gowy saýlawdyr.
EVA ergininiň ýakymlylygy ekstruziya işlemegiň temperaturasy we kesiş tizligi bilen çalt pese gaçmagy artdyrar, ulanyjy diňe ekstruderiň temperaturasyny we wintiň tizligini sazlamaly, sim we kabel önümleriniň ajaýyp işini üpjün edip biler. Ýerli we daşary ýurt ulanylyşlarynyň köpüsi, ýokary doldurylan pes tüsseli galogensiz material üçin, ýakymlylygy gaty uly bolany üçin, ereme indeksi gaty kiçi, şonuň üçin diňe pes basyş gatnaşygy wintini (1,3-den az basyş gatnaşygy) ulanyp, gowy ekstruziya hilini üpjün edýär. Wulkanizasiýa agentleri bolan rezin esasly EVM materiallary rezin ekstruderlerde we umumy maksatly ekstruderlerde ekstruda edilip bilner. Soňraky wulkanizasiýa (çapyşyk baglanyşdyrmak) prosesi termohimiki (peroksid) çarpaz baglanyşdyrmak ýa-da elektron tizlendiriji şöhlelendirme çarpaz baglanyşdyrmak arkaly amala aşyrylyp bilner.
2. 3 Üýtgetmek we uýgunlaşdyrmak aňsat
Simler we kabeller asmandan ýere, daglardan deňze çenli hemme ýerde bar. Sim we kabel ulanyjylaryň talaplary hem dürli we geň, sim we kabeliň gurluşy meňzeş bolsa-da, onuň iş görkezijilerindäki tapawutlar esasan izolýasiýa we örtük materiallarynda öz beýanyny tapýar.
Häzirki wagta çenli, hem ýurduň içinde, hem-de daşary ýurtlarda, kabel senagatynda ulanylýan polimer materiallarynyň aglaba bölegini ýumşak PVH emele getirýär. Şeýle-de bolsa, daşky gurşawy goramak we durnukly ösüş baradaky habardarlygyň artmagy bilen.
PVX materiallary örän çäklendirildi, alymlar PVX-e alternatiw materiallar tapmak üçin elinden gelenini edýärler, olaryň iň geljegi ulysy EVA.
EVA dürli polimerler bilen garyşdyrylyp bilner, şeýle hem dürli mineral poroşoklar we gaýtadan işleýän serişdeler bilen utgaşykly bolup, garyşyk önümler plastik kabeller üçin termoplastik plastmassa, şeýle hem rezin kabeller üçin özara baglanyşykly rezin öndürip bilner. Formulýasiýa dizaýnerler ulanyjynyň (ýa-da standart) talaplaryna esaslanyp, materialyň işini talaplara laýyk getirmek üçin esasy material hökmünde EVA ulanylyp bilner.
3 EVA ulanylyş diapazony
3. 1 Ýokary woltly elektrik kabelleri üçin ýarymgeçiriji gorag materialy hökmünde ulanylýar
Hepimiziň bilşimiz ýaly, gorag materialynyň esasy materialy geçiriji uglerod gara reňkidir, plastik ýa-da rezin esasly materiala köp mukdarda uglerod gara reňkini goşmak gorag materialynyň akyjylygyny we ekstruziýa derejesiniň ýumşaklygyny düýpli ýaramazlaşdyrar. Ýokary woltly kabellerde bölekleýin boşalmalaryň öňüni almak üçin içki we daşky goraglar inçe, ýalpyldawuk, ýagty we birmeňzeş bolmaly. Beýleki polimerler bilen deňeşdirilende, EVA muny has aňsat edip biler. Munuň sebäbi, EVA-nyň ekstruziýa prosesiniň aýratyn gowy, gowy akymly we eremegiň döwülme hadysasyna meýilli däldigidir. Gorag materialy iki kategoriýa bölünýär: daşarky geçiriji bilen örtülen içki gorag materialy bilen - içki ekran materialy bilen; daşarky gorag materialy bilen - daşky izolýasiýa bilen örtülen içki gorag materialy bilen; içki gorag materialy esasan termoplastikdir. Içki gorag materialy esasan termoplastikdir we köplenç VA mukdary 18% -den 28% -e çenli EVA-a esaslanýar; daşky gorag materialy esasan özara baglanyşykly we aýrylyp bilýändir we köplenç VA mukdary 40% -den 46% -e çenli EVA-a esaslanýar.
3. 2 Termoplastik we özara baglanyşykly ot çydamly ýangyçlar
Termoplastik ot çydamly poliolefin kabel senagatynda, esasan deňiz kabelleriniň, elektrik kabelleriniň we ýokary derejeli gurluşyk liniýalarynyň galogen ýa-da galogensiz talaplary üçin giňden ulanylýar. Olaryň uzak möhletli işleýiş temperaturasy 70-den 90 °C-a çenli bolýar.
10 kV we ondan ýokary orta we ýokary woltly elektrik geçirijilik talaplary örän ýokary bolan elektrik geçirijilik kabelleri üçin ot çydamly häsiýetler esasan daşky örtük bilen baglanyşyklydyr. Käbir ekologiýa taýdan talap edýän binalarda ýa-da taslamalarda kabelleriň az tüssä, galogensiz, az zäherli ýa-da az tüssä we az galogen häsiýetlerine eýe bolmagy talap edilýär, şonuň üçin termoplastik ot çydamly poliolefinler amatly çözgüt bolup durýar.
Käbir ýörite maksatlar üçin daşky diametri uly däl, temperatura garşylygy 105 ~ 150 ℃ aralygynda ýörite kabel bilen has köp özara baglanyşykly ot çydamly poliolefin materialy bilen baglanyşykly, onuň özara baglanyşyklylygy kabel öndürijisi tarapyndan öz önümçilik şertlerine görä saýlanyp bilner, däp bolan ýokary basyşly bug ýa-da ýokary temperaturaly duz wannasy, şeýle hem elektron tizlendirijisi otagyň temperaturasyndaky şöhlelendirme arkaly özara baglanyşykly usulda elýeterlidir. Onuň uzak möhletli iş temperaturasy 105 ℃, 125 ℃, 150 ℃ üç faýla bölünýär, önümçilik zawody ulanyjylaryň dürli talaplaryna ýa-da standartlaryna laýyklykda, galogensiz ýa-da galogen saklaýan ýangyç päsgelçiligi bilen ýasalyp bilner.
Poliolefinleriň polýar däl ýa-da gowşak polýar polýar polimerlerdigi mälim. Polýarlygy boýunça mineral ýaglara meňzeş bolansoň, poliolefinler meňzeş utgaşyklylyk prinsipine görä, esasan ýaga has az çydamly hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, ýurduň içinde we daşary ýurtlarda köp kabel standartlarynda özara baglanyşykly garşylyklaryň ýaglara, erginlere we hatda nebit şlamlaryna, kislotalara we alkalilere hem gowy çydamly bolmalydygy hem bellenilýär. Bu material öwrenijiler üçin kynçylyk döredýär, indi Hytaýda ýa-da daşary ýurtlarda bolsun, bu talap ediji materiallar işlenip düzüldi we onuň esasy materialy EVA-dyr.
3. 3 Kislorod päsgelçiliginiň materialy
Daşky örtügiň içindäki doldurgyç galogensiz ýangyç päsgelçiliginden ýasalan bolsa, simleriň arasynda tegelek kabel görnüşini üpjün etmek üçin doldurylmaly köp boşluklar bar. Bu doldurgyç gatlak kabel ýananda alow päsgelçiligi (kislorod) hökmünde hereket edýär we şonuň üçin senagatda "kislorod päsgelçiligi" diýlip atlandyrylýar.
Kislorod päsgelçilik materialynyň esasy talaplary: gowy ekstruziýa häsiýetleri, galogensiz gowy ot çydamlylygy (kislorod indeksi adatça 40-dan ýokary) we arzan baha.
Bu kislorod päsgelçiligi kabel senagatynda on ýyldan gowrak wagt bäri giňden ulanylýar we kabelleriň ot çydamlylygynda uly ösüşlere getirdi. Kislorod päsgelçiligi galogensiz ot çydamly kabeller we galogensiz ot çydamly kabeller (meselem, PVC) üçin ulanylyp bilner. Köp sanly tejribeler kislorod päsgelçiligi bolan kabelleriň ýeke dik ýanma we boglama ýanma synaglaryndan geçmeginiň has ähtimaldygyny görkezdi.
Materialyň formulasy nukdaýnazaryndan, bu kislorod päsgel beriji material aslynda "ultra ýokary doldurgyç" bolup durýar, sebäbi arzan bahany kanagatlandyrmak üçin ýokary doldurgyç ulanmak zerurdyr, ýokary kislorod indeksine ýetmek üçin ýokary paýy (2-3 esse) Mg (OH) 2 ýa-da Al (OH) 3 goşmaly we gowy ekstrudirlemek üçin esasy material hökmünde EVA saýlamaly.
3. 4 Üýtgedilen PE örtük materialy
Polietilen örtük materiallary iki kynçylyga sezewar bolýar: birinjiden, olar ekstruziýa wagtynda ereýän ýarylmaga (ýagny akula derisine) sezewar bolýarlar; ikinjiden, olar daşky gurşawyň stres ýarylmasyna sezewar bolýarlar. Iň ýönekeý çözgüt formulada belli bir proporsiýada EVA goşmakdyr. Modifisirlenen EVA hökmünde esasan pes VA mukdaryny ulanýan bolsa, onuň ereýän indeksi 1-den 2-ä çenli bolmagy amatlydyr.
4. Ösüş mümkinçilikleri
(1) EVA kabel senagatynda giňden ulanylýar, ýyllyk möçberi kem-kemden we durnukly ösýär. Esasanam soňky onýyllykda daşky gurşawy goramagyň möhümdigi sebäpli, EVA esasyndaky ýangyç garşylygy çalt ösüşe eýe boldy we PVH esasyndaky kabel materiallarynyň meýliniň ornuny bölekleýin eýeledi. Onuň ajaýyp baha görkezijileri we ekstruziýa prosesiniň ajaýyp görkezijileri başga materiallaryň ornuny tutmak kyn.
(2) kabel senagatynyň ýyllyk sarp edilişi 100,000 tonna golaý EVA reçinesiniň möçberini saýlamaga mümkinçilik berýär, VA mukdary pesden ýokary çenli ulanylýar, kabel materiallarynyň granulýasiýasy bilen birlikde kärhananyň göwrümi uly däl, her kärhanada her ýyl diňe müňlerçe tonna EVA reçinesi ýokary we aşak ýaýraýar, şonuň üçin EVA senagatynyň ägirt kärhanasynyň ünsüni çekmez. Mysal üçin, galogensiz ot çydamly esasy materialyň iň uly mukdary, esasy saýlanyşy VA / MI = 28/2 ~ 3 EVA reçinesi (meselem, ABŞ-nyň DuPont-yň EVA 265 #). Bu tehniki dereje EVA-ny öndürmek we üpjün etmek üçin ýerli önüm öndüriji ýok. VA mukdary 28-den ýokary we ereme indeksi 3-den az, beýleki EVA reçineleriniň önümçiligi we üpjünçiligi barada aýtmasak-da bolar.
(3) daşary ýurt kompaniýalary ýerli bäsdeşleriň ýoklugy sebäpli EVA öndürýärler we bahasy uzak wagtlap ýokary bolup, ýerli kabel zawodynyň önümçilik höwesini çynlakaý basyp ýatyrýar. Rezin görnüşli EVM-iň VA mukdarynyň 50% -den gowragy daşary ýurt kompaniýalarynda agdyklyk edýär we bahasy brendiň VA mukdaryndan 2-3 esse köp. Şeýle ýokary bahalar, öz gezeginde, bu rezin görnüşli EVM-iň mukdaryna hem täsir edýär, şonuň üçin kabel senagaty ýerli EVA öndürijilerini ýerli EVA önümçiliginiň depginini ýokarlandyrmak üçin çagyrýar. Senagatyň has köp önümçiligi EVA smolasyny köp ulanýar.
(4) Globallaşma döwründe daşky gurşawy goramak meselesine daýanyp, kabel senagaty tarapyndan daşky gurşawa zyýansyz ýangyç garşylygy üçin iň gowy esasy material hasaplanýar. EVA-nyň ulanylyşy ýylda 15% tizlikde ösýär we geljegi örän umytly. Gorag materiallarynyň möçberi we ösüş depgini, orta we ýokary woltly elektrik kabelleriniň önümçiligi we ösüş depgini takmynan 8% -den 10% -e çenlidir; poliolefin garşylygy çalt ösýär, soňky ýyllarda 15% -den 20% -e çenli galdy we göz öňünde tutulýan indiki 5-10 ýylda hem bu ösüş depginini saklap galmagy mümkin.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 31-nji iýuly