Simleriň we kabelleriň esasy gurluşyna geçiriji, izolýasiýa, ekran, örtük we beýleki bölekler girýär.
1. Dirižýor
Funksiýasy: Geçiriji elektrik (magnit) energiýasyny, maglumaty geçirýän we elektromagnit energiýany öwürmegiň belli bir funksiýalaryny amala aşyrýan simiň we kabeliň bir bölegidir.
Material: Esasan örtülmedik geçirijiler, mysal üçin mis, alýumin, mis garyndysy, alýumin garyndysy; metal örtükli geçirijiler, mysal üçin galaýylanan mis, kümüş örtülen mis, nikel örtülen mis; metal örtükli geçirijiler, mysal üçin mis örtülen polat, mis örtülen alýumin, alýumin örtülen polat we ş.m. bar.
2. Izolýasiýa
Funksiýasy: Izolaýsiýa gatlagy geçirijiniň ýa-da geçirijiniň goşmaça gatlagynyň (meselem, odadawaç slýuda lentasy) daşyna saralýar we onuň wezipesi geçirijini degişli naprýaženiýeni götermekden aýyrmak we syzma togunyň öňüni almakdyr.
Ekstrudirlenen izolýasiýa üçin giňden ulanylýan materiallar poliwinilhlorid (PVC), polietilen (PE), özara baglanyşykly polietilen (XLPE), az tüssäli galogensiz ot çydamly poliolefin (LSZH/HFFR), ftorplastikler, termoplastik elastiklik (TPE), silikon kauçuk (SR), etilen propilen kauçuk (EPM/EPDM) we ş.m.
3. Gorag
Funksiýasy: Sim we kabel önümlerinde ulanylýan gorag gatlagynyň aslynda iki düýbünden başga düşünjesi bar.
Birinjiden, ýokary ýygylykly elektromagnit tolkunlaryny (radio ýygylygy, elektron kabeller ýaly) ýa-da gowşak toklary (signal kabelleri ýaly) geçirýän simleriň we kabelleriň gurluşy elektromagnit gorag diýlip atlandyrylýar. Maksat daşarky elektromagnit tolkunlaryň päsgelçilikleriniň öňüni almak ýa-da kabeldäki ýokary ýygylykly signallaryň daşarky dünýä päsgel bermeginiň öňüni almak we sim jübütleriniň arasyndaky özara päsgelçilikleriň öňüni almakdyr.
Ikinjiden, orta we ýokary woltly elektrik kabelleriniň geçirijiniň ýüzündäki ýa-da izolýasiýa ýüzündäki elektrik meýdanyny deňleşdirmek üçin gurluşy elektrik meýdanynyň goragy diýlip atlandyrylýar. Dogrusyny aýtsak, elektrik meýdanynyň goragy "gorag" funksiýasyny talap etmeýär, diňe elektrik meýdanyny birmeňzeşleşdirmek rolyny oýnaýar. Kabeliň daşyny örtýän gorag adatça topraklanýar.
* Elektromagnit gorag gurluşy we materiallary
1 Örülýän ekranlama: esasan, izolýasiýa edilen özeniň, jübüt simiň ýa-da kabel özeniniň daşynda örülmek üçin ýalaňaç mis sim, galaýy bilen örtülen mis sim, kümüş bilen örtülen mis sim, alýumin-magniý lehimli sim, mis tekiz lenta, kümüş bilen örtülen mis tekiz lenta we ş.m. ulanylýar;
2 Mis lenta bilen gorag: kabeliň özeniniň daşyny dikligine örtmek ýa-da saramak üçin ýumşak mis lenta ulanyň;
3 Metal kompozit lenta goragy: sim jübütini ýa-da kabel özenini örtmek ýa-da dikligine örtmek üçin alýumin folga Mylar lentasyny ýa-da mis folga Mylar lentasyny ulanyň;
④ Ähli taraplaýyn gorag: Dürli görnüşli goraglar arkaly ähli taraplaýyn ulanylyş. Mysal üçin, alýumin folga Mylar lentasy bilen örtülenden soň, (1-4) inçe mis simleri dikligine örtüň. Mis simler goragyň geçirijilik täsirini ýokarlandyryp biler;
⑤ Aýratyn gorag + umumy gorag: her bir sim jübüti ýa-da simler topary alýumin folga Mylar lentasy ýa-da aýratynlykda örülen mis sim bilen goraglanýar, soňra kabel çekilenden soň umumy gorag gurluşy goşulýar;
⑥ Örtük goragy: Izolasiýa edilen simiň özenini, sim jübütini ýa-da kabel özenini örtmek üçin inçe mis sim, mis tekiz lenta we ş.m. ulanyň.
* Elektrik meýdanynyň gorag gurluşy we materiallary
Ýarymgeçiriji gorag: 6kV we ondan ýokary güýç kabelleri üçin geçirijiniň ýüzüne we izolýasiýa ýüzüne inçe ýarymgeçiriji gorag gatlagy berkidilýär. Geçiriji gorag gatlagy ekstrudirlenen ýarymgeçiriji gatlakdyr. 500mm² we ondan ýokary kesişikli geçirijiniň goragy, adatça, ýarymgeçiriji lentadan we ekstrudirlenen ýarymgeçiriji gatlakdan ybarat bolýar. Izolýasiýa gorag gatlagy ekstrudirlenen gurluşdyr;
Mis simi örtmek: Tegelek mis sim, esasan, bilelikde örtmek üçin ulanylýar we daşky gatlak ters örtülýär we mis lenta ýa-da mis sim bilen berkidilýär. Bu görnüşli gurluş, adatça, uly gysga zynjyrly tokly kabellerde, mysal üçin, käbir uly kesimli 35kV kabellerde ulanylýar. bir ýadroly elektrik kabeli;
Mis lenta bilen örtmek: ýumşak mis lenta bilen örtmek;
④ Gofrirlenen alýumin örtük: Ol gyzgyn ekstruziýa ýa-da alýumin lentany uzynlyk bilen saramak, kebşirlemek, kabartmak we ş.m. ulanýar. Bu görnüşli gorag şeýle hem ajaýyp suw geçirmeýänlige eýedir we esasan ýokary woltly we ultra ýokary woltly elektrik kabelleri üçin ulanylýar.
4. Gapyk
Gapynyň wezipesi kabeli goramak, özeni bolsa izolýasiýany goramakdyr. Ulanyş gurşawynyň, ulanyş şertleriniň we ulanyjy talaplarynyň yzygiderli üýtgemegi sebäpli. Şonuň üçin, örtük gurluşynyň görnüşleri, gurluş görnüşleri we iş görkezijileri hem dürli-dürli bolup, olary üç kategoriýa jemlemek bolar:
Birinjisi, daşarky howa şertlerinden, wagtal-wagtal mehaniki güýçlerden we umumy möhürleme goragyny talap edýän umumy gorag gatlagyny goramakdyr (meselem, suw bugunyň we zyýanly gazlaryň aralaşmagynyň öňüni almak); Eger uly mehaniki daşarky güýç bolsa ýa-da kabeliň agramyna çydasa, metal sowut gatlagynyň gorag gatlagy bolmaly; üçünjisi, ýörite talaplary bolan gorag gatlagy gurluşydyr.
Şonuň üçin simleriň we kabelleriň örtük gurluşy, adatça, iki esasy bölege bölünýär: örtük (ýeň) we daşky örtük. Içki örtükiň gurluşy deňeşdirme boýunça ýönekeý, daşky örtük bolsa metal sowut gatlagyny we onuň içki örtük gatlagyny (sowut gatlagynyň içki örtük gatlagyna zyýan ýetirmeginiň öňüni almak üçin) we sowut gatlagyny goraýan daşky örtügi öz içine alýar. Ot çydamlylygy, ot çydamlylygy, mör-möjeklere (termitlere), haýwanlara (syçan çakmagy, guş çöpügi) garşy göreşmek ýaly dürli ýörite talaplar üçin olaryň köpüsi daşky örtüge dürli himiki maddalary goşmak arkaly çözülýär; daşky örtük gurluşyna zerur bölekleriň birnäçesini goşmaly.
Köp ulanylýan materiallar:
Poliwinilhlorid (PVC), polietilen (PE), poliperfluoroetilen propilen (FEP), az tüssäli galogensiz ot çydamly poliolefin (LSZH/HFFR), termoplastik elastomer (TPE)
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 30-njy dekabry