1 Giriş
Optiki süýümli kabelleriň uzynlyk boýunça möhürlenmegini üpjün etmek we suwuň we çyglygyň kabele ýa-da birleşýän gutusyna siňip, metaly we süýümi poslamagynyň öňüni almak, netijede wodorodyň zeperlenmegine, süýümiň döwülmegine we elektrik izolýasiýa işiniň keskin pese gaçmagyna sebäp bolmak üçin, suwuň we çyglygyň öňüni almak üçin aşakdaky usullar giňden ulanylýar:
1) Kabeliň içini tiksotropik ýag bilen doldurmak, şol sanda suwa garşy (hidrofobik) görnüşli, suwuň şişýän we gyzgynlyk giňelýän görnüşli we ş.m. Bu görnüşli materiallar ýagly materiallar bolup, köp mukdarda doldurýar, gymmat, daşky gurşawy hapalamak aňsat, arassalamak kyn (esasanam kabel arassalamak üçin ergin bilen birikdirilende) we kabeliň öz agramy juda agyr.
2) Içki we daşky örtükde gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji suw päsgel halkasynyň ulanylmagy bilen bu usul netijesiz, çylşyrymly proses bolup, diňe birnäçe önüm öndürijiler muňa ýetip bilýärler. 3) Suw siňdiriji materiallaryň gurak giňelmegini ulanmak (suw siňdiriji giňeldiji poroşok, suw siňdiriji lenta we ş.m.). Bu usul ýokary tehnologiýany, material sarp edilişini, ýokary bahasyny talap edýär, kabeliň öz agramy hem gaty agyr. Soňky ýyllarda optik kabele "gurak ýadro" gurluşy girizildi we daşary ýurtlarda, esasanam agyr öz agramy we köp sanly optik kabeliň çylşyrymly birleşme prosesi meselesini çözmekde gowy ulanyldy, deňeşdirip bolmajak artykmaçlyklara eýedir. Bu "gurak ýadro" kabelde ulanylýan suw siňdiriji material suw siňdiriji ýüpdür. Suw siňdiriji ýüp suwy çalt siňdirip, gel emele getirmek üçin şişip, kabeliň suw kanalynyň boşlugyny böwetläp, şeýlelik bilen suw siňdiriş maksadyna ýetip bilýär. Mundan başga-da, suw siňdiriji ýüpde ýagly maddalar ýok we birleşme taýýarlamak üçin gerek bolan wagt salfetkalara, erginlere we arassalaýjylara mätäçlik bolmazdan ep-esli azaldylyp bilner. Ýönekeý proses, amatly gurluş, ygtybarly iş we arzan bahadan suw geçirmeýän materiallary almak üçin biz täze görnüşli optiki kabel suw geçirmeýän ýüplük-suw geçirmeýän şişýän ýüplügi işläp düzdik.
2 Suw blokirleýji ýüplügiň suw blokirleýji prinsipi we häsiýetnamalary
Suw ýapýan ýüplügiň suw ýapýan funksiýasy, suw ýapýan ýüplügiň süýümleriniň esasy göwresini köp mukdarda gel emele getirmek üçin ulanmakdyr (suwuň siňdirilişi öz möçberiniň onlarça esse ýetip biler, mysal üçin, ilkinji minutda suwuň diametri takmynan 0,5 mm-den takmynan 5,0 mm-e çenli çalt giňelip biler) we geliň suw saklamak ukyby gaty güýçli bolup, suw agajynyň ösmeginiň öňüni netijeli alyp biler, şeýlelik bilen suwuň aralaşmagynyň we ýaýramagynyň öňüni alyp, suwa garşylyk maksadyna ýetmek üçin. Optiki süýüm kabel önümçilik, synag, daşamak, saklamak we ulanmak döwründe dürli daşky gurşaw şertlerine çydamly bolmalydygy sebäpli, optiki süýüm kabelde ulanmak üçin suw ýapýan ýüplük aşakdaky häsiýetlere eýe bolmalydyr:
1) Arassa görnüş, birmeňzeş galyňlyk we ýumşak tekstura;
2) Kabel emele getirilende dartgynlyk talaplaryna laýyk gelýän belli bir mehaniki güýç;
3) çalt şişmek, gowy himiki durnuklylyk we suwuň siňmegi we gel emele gelmegi üçin ýokary berklik;
4) Gowy himiki durnuklylyk, aşyndyryjy komponentler ýok, bakteriýalara we küýzelere çydamly;
5) Gowy termal durnuklylyk, howa şertlerine gowy garşylyk, dürli soňraky gaýtadan işleme we önümçilik, şeýle hem dürli ulanyş şertlerine uýgunlaşyp bilmek;
6) Optik süýümli kabeliň beýleki materiallary bilen gowy utgaşyklylygy.
3 Optiki süýümli kabel ulanylyşynda suwa çydamly ýüplük
3.1 Optiki süýümli kabellerde suwa çydamly ýüplükleriň ulanylyşy
Optiki süýümli kabel öndürijileri ulanyjylaryň hakyky ýagdaýyna we ulanyjylaryň talaplaryna laýyklykda olaryň isleglerini kanagatlandyrmak üçin önümçilik prosesinde dürli kabel gurluşlaryny ulanyp bilerler:
1) Daşky örtügiň suw geçirmeýän ýüpler bilen uzynlyk boýunça suw geçirmezligi
Gyrymsy polat lenta bilen sowurmakda, çyglylygyň we çyglylygyň kabele ýa-da birleşdiriji gutusyna girmeginiň öňüni almak üçin daşky örtük uzynlyk boýunça suw geçirmeýän bolmaly. Daşky örtügiň uzynlyk boýunça suw päsgelçiligine ýetmek üçin iki sany suw päsgelçiligi ýüp ulanylýar, olaryň biri içki örtük kabel özenine parallel ýerleşdirilýär, beýlekisi bolsa kabel özeniniň daşyna belli bir ädimde (8-15 sm) saralýar, gyrymsy polat lenta we PE (polietilen) bilen örtülýär, şeýdip suw päsgelçiligi ýüplügi kabel özeni bilen polat lentanyň arasyndaky boşlugy kiçi ýapyk bölege bölýär. Suw päsgelçiligi ýüplügi gysga wagtyň içinde şişip, gel emele getirip, suwuň kabele girmeginiň öňüni alar we suwuň näsazlyk nokadyna golaý birnäçe kiçi bölege çäklendiriler, şeýdip, 1-nji suratda görkezilişi ýaly, uzynlyk boýunça suw päsgelçiliginiň maksadyna ýetilýär.
1-nji surat: Optiki kabelde suw böwetleýji ýüplügiň adaty ulanylyşy
2) Kabeliň özeniniň suw böwetleýji sapaklar bilen uzynlyk boýunça suw böwetlenmegiSuw geçirmeýän ýüplügiň iki bölegini kabel özeninde ulanyp bolýar, biri kabel özeninde berkidilen polat sim bolup, iki suw geçirmeýän ýüp ulanylýar, adatça suw geçirmeýän ýüp we berkidilen polat sim parallel ýerleşdirilýär, başga bir suw geçirmeýän ýüp simiň daşyna has uly aralyk bilen saralýar, şeýle hem iki suw geçirmeýän ýüp we parallel ýerleşdirilen berkidilen polat sim bar, suwy öçürmek üçin güýçli giňelme ukyby bolan suw geçirmeýän ýüp ulanylýar; ikinjisi, içki örtügi gysmazdan öň, suw geçirmeýän ýüplügi daňmak üçin ulanylýar, iki suw geçirmeýän ýüplük ters ugurda kiçi aralyk (1 ~ 2 sm) emele getirip, suwuň girmeginiň öňüni almak üçin dykyz we kiçi aralyk emele getirýär, "gurak kabel özeni" gurluşyndan ýasalýar.
3.2 Suwa çydamly ýüplükleriň saýlanylyşy
Optiki süýümli kabeliň önümçilik prosesinde suwa gowy çydamlylyk we kanagatlanarly mehaniki işleme görkezijilerini gazanmak üçin, suwa çydamly ýüplügi saýlanda aşakdaky taraplara üns bermelidir:
1) Suw geçirmeýän ýüplügiň galyňlygy
Suw geçirmeýän ýüplügiň giňelmeginiň kabeliň kese-kesiginde boşlugy dolduryp bilmegini üpjün etmek üçin, suw geçirmeýän ýüplügiň galyňlygyny saýlamak örän möhümdir, elbetde, bu kabeliň gurluş ölçegi we suw geçirmeýän ýüplügiň giňelme tizligi bilen baglanyşyklydyr. Kabel gurluşynda boşluklaryň bolmagyny iň pes derejä düşürmeli, meselem, suw geçirmeýän ýüplügiň ýokary giňelme tizligini ulanmak ýaly, soňra suw geçirmeýän ýüplügiň diametri iň kiçi derejä çenli azaldylyp bilner, şeýdip ygtybarly suw geçirmeýän netije gazanyp bolýar, şeýle hem çykdajylary tygşytlap bolýar.
2) Suw geçirmeýän ýüplükleriň şişme tizligi we gel güýji
IEC794-1-F5B suw siňdiriş synagy süýümli optiki kabeliň doly kesişiginde geçirilýär. 3 metrlik süýümli optiki kabeliň nusgasyna 1 m suw sütüni goşulýar, 24 sagat suw akmazlygy talap edilýär. Suw böwetleýji ýüplügiň şişme tizligi suwuň siňdirilme tizligine ýetmese, synag başlanandan soň birnäçe minut içinde suwuň nusgadan geçen bolmagy we suw böwetleýji ýüplügiň heniz doly şişmän bolmagy mümkin, ýöne belli bir wagtdan soň suw böwetleýji ýüplük doly şişip, suwy böwetlär, ýöne bu hem şowsuzlykdyr. Eger giňelme tizligi has çalt bolsa we geliň güýji ýeterlik däl bolsa, 1 m suw sütüni tarapyndan döredilen basyşa garşy durmak üçin ýeterlik däl we suw böwetleýji hem şowsuz bolar.
3) Suw geçirmeýän ýüplügiň ýumşaklygy
Suw geçirmeýän ýüplügiň ýumşaklygy kabeliň mehaniki häsiýetlerine, esasanam gapdal basyşyna, zarba garşylygyna we ş.m. täsir edýändigi sebäpli, täsir has aýdyň bolýar, şonuň üçin has ýumşak suw geçirmeýän ýüplügi ulanmaga synanyşmaly.
4) Suw geçirmeýän ýüplügiň dartylma güýji, uzalmasy we uzynlygy
Her bir kabel tagtasynyň uzynlygyny öndürmekde suw geçirmeýän ýüplük üznüksiz we üznüksiz bolmaly, bu bolsa suw geçirmeýän ýüplügiň belli bir dartgynlyk güýjüne we uzalma güýjüne eýe bolmagyny talap edýär, önümçilik prosesinde suw geçirmeýän ýüplügiň çekilmezligini, suw geçirmeýän ýüplügiň uzaldylmagynda, egilmeginde, burulmagynda kabeliň zaýalanmazlygyny üpjün etmek üçin. Suw geçirmeýän ýüplügiň uzynlygy esasan kabel tagtasynyň uzynlygyna baglydyr, üznüksiz önümçilikde ýüplügiň üýtgedilmeginiň sanyny azaltmak üçin suw geçirmeýän ýüplügiň uzynlygy näçe uzyn bolsa, şonça-da gowy.
5) Suw ýapýan ýüplügiň kislotalylygy we şelligi neýtral bolmaly, ýogsam suw ýapýan ýüplük kabel materialy bilen reaksiýa girip, wodorod çökündisine sebäp bolar.
6) Suw geçirmeýän ýüplükleriň durnuklylygy
2-nji tablisa: Suw geçirmeýän ýüplükleriň suw geçirmeýän gurluşynyň beýleki suw geçirmeýän materiallar bilen deňeşdirilmegi
| Zatlary deňeşdiriň | Jele doldurma | Gyzgyn ereýän suwuň dykyjy halkasy | Suw geçirmeýän lenta | Suw geçirmeýän ýüplük |
| Suwa garşylyk | Gowy | Gowy | Gowy | Gowy |
| Işlenip bilinýänlik | Ýönekeý | Çylşyrymly | Has çylşyrymly | Ýönekeý |
| Mehaniki häsiýetler | Ygtyýarly | Ygtyýarly | Ygtyýarly | Ygtyýarly |
| Uzak möhletli ygtybarlylyk | Gowy | Gowy | Gowy | Gowy |
| Gapynyň baglanyş güýji | Adalatly | Gowy | Adalatly | Gowy |
| Baglanyşyk howpy | Hawa | No | No | No |
| Oksidlenme täsirleri | Hawa | No | No | No |
| Eritiji | Hawa | No | No | No |
| Optik süýümli kabeliň uzynlygynyň birligine düşýän massa | Agyr | Ýagtylyk | Has agyr | Ýagtylyk |
| Islenilmeýän material akymy | Mümkin | No | No | No |
| Önümçilikde arassaçylyk | Garyp | Has garyp | Gowy | Gowy |
| Materiallary ulanmak | Agyr demir barabanlar | Ýönekeý | Ýönekeý | Ýönekeý |
| Enjamlara maýa goýum | Uly | Uly | Ulyrak | Kiçi |
| Materialyň bahasy | Ýokary | Pes | Ýokary | Aşak |
| Önümçilik çykdajylary | Ýokary | Ýokary | Ýokary | Aşak |
Suw böwetleýji ýüplükleriň durnuklylygy, esasan, gysga möhletli durnuklylyk we uzak möhletli durnuklylyk bilen ölçenýär. Gysga möhletli durnuklylyk, esasan, suw böwetleýji ýüplügiň suw böwetleýji häsiýetlerine we täsiriniň mehaniki häsiýetlerine gysga möhletli temperatura ýokarlanmagy (ekstruzion örtük prosesiniň temperaturasy 220 ~ 240 ° C çenli) hasaplanýar; uzak möhletli durnuklylyk, esasan, suw böwetleýji ýüplügiň giňelme tizligini, giňelme tizligini, geliň berkligini we durnuklylygyny, dartgynlylyk güýjüni we täsiriň uzalmagyny göz öňünde tutup, kabeliň tutuş ömründe (20 ~ 30 ýyl) suwa garşylyk bolmaly. Suw böwetleýji ýag we suw böwetleýji lenta ýaly, suw böwetleýji ýüplügiň geliň berkligi we durnuklylygy möhüm häsiýetdir. Ýokary geliň berkligi we gowy durnuklylygy bolan suw böwetleýji ýüplük suw böwetleýji häsiýetlerini ep-esli wagtlap saklap biler. Tersine, degişli Germaniýanyň milli standartlaryna laýyklykda, käbir materiallar gidroliz şertlerinde gel örän ykjam pes molekulýar agramly materiala öwrülýär we uzak möhletli suwa garşylyk maksadyna ýetmeýär.
3.3 Suw geçirmeýän ýüplükleriň ulanylyşy
Suw geçirmeýän ýüplük ajaýyp optiki kabel suw geçirmeýän material hökmünde, optiki kabel önümçiliginde köp mukdarda ulanylýan ýag pastasynyň, gyzgyn ereýän ýelmeşdiriji suw geçirmeýän halkanyň we suw geçirmeýän lentanyň ornuny tutýar. Deňeşdirmek üçin bu suw geçirmeýän materiallarynyň käbir aýratynlyklary barada 2-nji tablisada gürrüň berilýär.
4 Netije
Gysgaça aýdylanda, suw geçirmeýän ýüplük optik kabel üçin amatly ajaýyp suw geçirmeýän material bolup, onuň gurluşy ýönekeý, ygtybarly iş, ýokary önümçilik netijeliligi, ulanmak aňsatlygy ýaly aýratynlyklary bar; şeýle hem optik kabeli doldurýan materialyň ulanylmagy ýeňil, ygtybarly iş we arzan baha ýaly artykmaçlyklara eýedir.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 16-njy iýuly